เฮ่า เว่ยเจิน (郝为真, Pinyin: Hǎo Wéizhēn; ชื่อจริง เฮ่า เหอ (郝和, Pinyin: Hǎo Hé)) เกิดปี ค.ศ. 1849 และถึงแก่อสัญกรรมปี ค.ศ. 1920 เกิดและอาศัยอยู่ที่ถนนซีเจีย (西街, Pinyin: Xījiē) ภายในเมืองกว่างฝู่ (广府) เขตย่งเหนียน (永年) มณฑลเหอเป่ย (河北) ลักษณะร่างกายสง่างามกำยำ นิสัยมั่นคงซื่อตรง ใจแข็งแรงเด็ดเดี่ยว ฉลาดตั้งแต่วัยเยาว์ รักการอ่านและรักศิลปะการต่อสู้ มีทั้งความละเมียดของนักปราชญ์และความจริงจังของผู้ฝึกยุทธ์

ตระกูลอู่ (武) และตระกูลหลี่ (李) แห่งย่งเหนียน เป็นตระกูลชั้นนำในท้องถิ่น ยึดถือการศึกษาหนังสือเป็นหลัก และโดยธรรมเนียมไม่แสดงฝีมือมวยอย่างพร่ำเพรื่อ เฮ่า เว่ยเจิน เติบโตท่ามกลางบรรยากาศเช่นนี้ ช่วงแรกเคยฝึกมวยสายภายนอก แต่ต่อมามองว่าแนวทางดังกล่าวเอนเอียงไปทางความแข็งกร้าว ยังไม่เพียงพอจะเข้าถึงแก่นสูงสุดทั้งด้านการต่อสู้และการขัดเกลาตน จึงหันมาศึกษาไท้เก๊ก

เฮ่า เว่ยเจิน ศึกษาไท้เก๊กกับปรมาจารย์หลี่ อวี้อวี๋ (李亦畬, Pinyin: Lǐ Yìyú) ด้วยความเพียรอย่างยิ่ง ฝึกหนักทั้งกลางวันกลางคืน ภายใน 6 ปีจึงได้รับการถ่ายทอดคล็ดวิชา (得诀, Pinyin: Dé jué) ได้รับความไว้วางใจจากหลี่ อวี้อวี๋ อย่างลึกซึ้ง และถูกมองว่าเป็นผู้รับ มรดกทางวิชา (衣钵, Pinyin: Yī bō) ซึ่งสามารถ ถ่ายทอดเคล็ดลับสำคัญของวิชา (传其窍要, Pinyin: Chuán qí qiào yào) ได้อย่างแท้จริง จากนั้นยังฝึกต่อเนื่องยาวนานกว่า 20 ปี ค่อย ๆ กลั่นกรองด้วยการทำความเข้าใจ การพิสูจน์ด้วยร่างกาย และการหลอมรวม จนเกิดความชำนาญที่ลึกและบริสุทธิ์

หลี่ อวี้อวี๋ เป็นผู้ให้ความเห็นชอบต่อศิษย์อย่างรอบคอบ แต่เมื่อเห็นว่าเฮ่า เว่ยเจิน เคารพครู เคารพธรรม มีคุณลักษณะเหมาะสม และมีความเข้าใจลึกซึ้ง จึงยกให้เป็นผู้รับ “สืบทอดแกนวิชา” พร้อมถ่ายทอดคัมภีร์ 《太极拳谱, Pinyin: Tàijí Quánpǔ》 และมอบบทความทฤษฎีในสายของอู่ อวี่เซียง (武禹襄, Pinyin: Wǔ Yǔxiāng) และหลี่ อวี้อวี๋ ให้สืบต่อ

บทความทฤษฎีของตระกูลอู่และหลี่ ใช้ถ้อยคำสั้นแต่มีความหมายลึก ท่วงท่าดูเรียบง่ายภายนอกแต่ซ่อนสาระภายในไว้มาก จุดสำคัญไม่อาจเข้าถึงได้หากขาดการบอกปากและการสาธิตร่างกาย ผู้เรียนจำนวนมากจึงยังไม่เข้าถึง “ชั้นใน” ของวิชา ขณะที่เฮ่า เว่ยเจิน เป็นผู้ที่สามารถถ่ายทอด “เคล็ด” และ “แก่น” ได้อย่างครบถ้วน

ไท้เก๊กของเฮ่า เว่ยเจิน ยึดหลัก “虚灵为体，以因循为用, Pinyin: Xūlíng wéi tǐ, yǐ yínxún wéi yòng” เป็นแกน กล่าวคือใช้ความโปร่งเบาและความมีชีวิตเป็น “ตัวตั้ง” และใช้การตามรับ—ปรับตามสถานการณ์เป็น “การทำงานของวิชา” แนวทางนี้ไม่เน้นกลอุบายเสี่ยงอันตราย แต่เน้นโครงสร้าง การฟังแรง (听劲, Pinyin: tīngjìn) และความประสานทั้งร่างกาย

ตามคำเล่า ความสามารถด้านผลักมือของเขาสูงยิ่ง สามารถวางเก้าอี้ไว้ไกล แล้วทำให้ผู้ที่นั่งอยู่มั่นคงไม่เอนล้มได้ อีกทั้งเมื่อคุ้มครองเด็ก สามารถกางแขนทั้งสองเสมือนปีก รับแรงคนหมู่มากผลักดันโดยร่างยังมั่นคงไม่ไหวเอน เทคนิคจับล็อก (擒拿, Pinyin: qínná) ภายในผลักมือของเขาละเอียดมาก เคยปราบนักมวยสายภายนอกอย่างหลัว เจี้ยนซวิน (罗建勋, Pinyin: Luó Jiànxūn) และเก๋อ เหล่าไท่ (葛老泰, Pinyin: Gě Lǎotài) โดยไม่ทำให้บาดเจ็บ ชนะด้วยวิธีที่ทำให้อีกฝ่าย “ยอมรับ”

เฮ่า เว่ยเจิน อธิบายระดับชั้นของการเดินท่า (走架, Pinyin: zǒujià) ว่าเปลี่ยนผ่านได้ 3 ระยะ: ระยะแรกเหมือนยืนอยู่ในน้ำ ถูกคลื่นพัดดัน; ระยะถัดมาเหมือนผู้ว่ายน้ำชำนาญที่ “ลืมน้ำ” เท้าเหมือนมิได้แตะพื้น ลอยขึ้นจมลงได้ตามใจ; ระยะสุดท้ายย่างก้าวเบาขึ้นจนเหมือนลืมกาย ราวกับเดินอยู่บนผิวน้ำ ล่องลอยดุจท่องไปเหนือเมฆ

ช่วงต้นชีวิต เฮ่า เว่ยเจิน ทำงานในกิจการขายข้าวของลุงฝ่ายมารดา และส่งข้าวไปยังบ้านของหลี่ อวี้อวี๋ ตามกำหนด จึงเกิดโอกาสได้เรียนวิชา ต่อมาหลี่ อวี้อวี๋ สนับสนุนให้ตั้งกิจการเอง ทำให้ฐานะครอบครัวดีขึ้น แต่เมื่อบุตรหลานไม่อาจช่วยงานได้ เขาจึงเลิกกิจการด้วยความขุ่นเคือง และเปลี่ยนไปทำขนม/น้ำตาลมอลต์ กระนั้นก็ยังไม่เพียงพอจะรองรับภาระครอบครัวขนาดใหญ่

ท้ายที่สุดจึงแบ่งทรัพย์ให้บุตรหลานแยกตั้งครอบครัวของตน ส่วนตนเองออกไปรับหน้าที่เป็นครูมวยในโรงเรียนมัธยมย่งเหนียน นับแต่นั้นไท้เก๊กจึงมิได้จำกัดอยู่เพียงการถ่ายทอดในตระกูล แต่เข้าสู่ช่วงของการสอนสาธารณะ

หลังการถึงแก่อสัญกรรมของหลี่ อวี้อวี๋ เฮ่า เว่ยเจิน เริ่มสอนมวยต่อสาธารณะตามคำเชิญจากหลายฝ่าย ฝีมือถูกกล่าวขานว่าเข้าถึงระดับอัศจรรย์ การยกมือก้าวเท้าล้วน “ใช้ได้ผล” และมีชื่อเสียงกว้างไกล ผู้มาศึกษาครอบคลุมคนทุกชั้นอาชีพ เดินทางมาจากทั่วทุกสารทิศ

การแพร่หลายอย่างกว้างขวางของมวยไท้เก๊กสกุลอู่ เริ่มชัดเจนในช่วงนี้ สำนักที่อู่ อวี่เซียง วางรากฐานไว้ ได้รับการสืบทอดและเผยแพร่จริงจังผ่านเฮ่า เว่ยเจิน จนกลายเป็นฐานสำคัญต่อการขยายตัวของไท้เก๊กและการแตกแขนงของสำนักต่าง ๆ ในช่วงทศวรรษ 1930

เฮ่า เว่ยเจิน ยังมีงานเขียนชื่อ ว่าด้วยการฝึกฝนไท้เก๊ก《论太极拳练法, Pinyin: Lùn Tàijí Quán Liànfǎ》 เพื่ออธิบายหลักและเส้นทางของการฝึก

เฮ่า เว่ยเจิน ถ่ายทอดวิชาให้ผู้คนจำนวนมาก ผู้สืบทอดสำคัญ นอกจากบุตรคนที่สอง เฮ่า เหวินกุ้ย (郝文桂, Pinyin: Hǎo Wénguì) ยังมี ซุน ลู่ถัง (孙禄堂, Pinyin: Sūn Lùtáng; 1861–1932) และหลี่ เซียงหยวน (李香远, Pinyin: Lǐ Xiāngyuǎn; 1889–1961) เป็นต้น

หลี่ ซวิ่นจือ (李逊之, Pinyin: Lǐ Xùnzhī; 1882–1944) บุตรคนที่สองของหลี่ อวี้อวี๋ แม้เกิดในครอบครัวสายวิชา แต่ทักษะไท้เก๊กจำนวนมากได้รับการถ่ายทอดจาก “พี่ร่วมสำนัก” เฮ่า เว่ยเจิน

เฮ่า เว่ยเจิน มีบุตรชาย 4 คน: เหวินฉิน (文勤, 字敬远), เหวินกุ้ย (文桂, 字月如), เหวินเถียน (文田, 字砚耕), และเหวินหลิน (文林, 字竹贤) โดยเหวินกุ้ยและเหวินเถียนเป็นผู้สืบทอดวิชาครอบครัวได้จริง และเหวินกุ้ยได้รับการกล่าวขานว่ามีฝีมือประณีตที่สุด เมื่อฐานะตระกูลเฮ่าถดถอย เหวินกุ้ยจึงยึดอาชีพสอนมวย ทำให้มวยไท้เก๊กสกุลอู่ เริ่มแพร่จากย่งเหนียนไปสู่ภูมิภาคอื่น

สำหรับมวยไท้เก๊กสกุลอู่ เฮ่า เว่ยเจิน มิได้เป็นเพียงครูมวยที่มีชื่อเสียงในยุคหนึ่ง แต่เป็นจุดหมุนสำคัญที่เชื่อม “การรับช่วง” กับ “การเผยแพร่” เขาได้รับการถ่ายทอดระบบของหลี่ อวี้อวี๋ อย่างครบถ้วน และนำมาพิสูจน์ผ่านการฝึกและการสอน จนวิชาที่เคยสงบลึกและถ่ายทอดในวงจำกัด ก้าวออกสู่สังคมกว้าง

สิ่งที่เขาพิสูจน์ตลอดชีวิต สอดคล้องกับถ้อยคำที่เล่ากันว่าเขาเคยกล่าวไว้ว่า “ความละเอียดอ่อนของวิชานี้ มิได้ขึ้นกับพื้นฐานความแข็งแรงหรืออ่อนแอของร่างกาย หากยังมีชีวิตอยู่ ย่อมมีความก้าวหน้าได้โดยไม่มีที่สุด”

หมายเหตุเชิงประวัติศาสตร์ 

รายละเอียดบางประการในชีวประวัติของเฮ่า เว่ยเจิน อาจแตกต่างกันเล็กน้อยในแต่ละแหล่ง เช่น ระยะเวลาฝึก หรือรายชื่อบุตรในบางสายบันทึก บทความนี้ยึดโครงหลักตามการเล่าในสายมวยไท้เก๊กสกุลอู่ของสำนัก และอาศัยข้อมูลท้องถิ่นและงานศึกษาสมัยใหม่ประกอบ เพื่อคงเส้นเรื่องที่ตรวจสอบไขว้ได้และสอดคล้องกับตรรกะของการสืบทอดในมวยจีน

ในวัฒนธรรมยุทธ์จีน คำอย่าง เข้าถึงเคล็ดวิชา (得诀, Pinyin: Dé jué), มรดกทางวิชา (衣钵, Pinyin: Yī bō), และ ถ่ายทอดเคล็ดลับสำคัญของวิชา (传其窍要, Pinyin: Chuán qí qiào yào) มีความหมายเชิงลำดับชั้นของการสืบวิชา ไม่ควรถูกลดทอนให้เหลือเพียง “จำนวนปีที่เรียน” หรือ “จำนวนศิษย์” แบบนิยามสมัยใหม่ ตำแหน่งของเฮ่า เว่ยเจิน ควรถูกทำความเข้าใจภายใต้ฉากหลังทางวัฒนธรรมและสถาบันเช่นนี้